Η συμφωνία Ε.Ε.-Τουρκίας και ο παραμερισμός του Ευρωκοινοβουλίου

Standard

του Μααρτεν τεν Χάιερ και του Τόμας Σπαϊκερμπούρ

Κέντρο κράτησης ΒΙΑΛ Χίου - 4 Απριλίου 2016 (Λουίζα Γουλιαμάκη-AFP-Getty)

Κέντρο κράτησης ΒΙΑΛ Χίου – 4- Απριλίου 2016 (Λουίζα Γουλιαμάκη-AFP-Getty)

H Βirgit Sippel, Γερμανή ευρωβουλευτής των Σοσιαλδημοκρατών, κατέθεσε στις 22 Μαρτίου ερώτηση στο Ευρωκοινοβούλιο με θέμα τη νομική φύση και τον δεσμευτικό χαρακτήρα της συμφωνίας Ε.Ε.-Τουρκίας. Η Sippel θέτει τρία ερωτήματα, απευθυνόμενη στο ευρωπαϊκό Συμβούλιο: α) αν η συμφωνία (που τυπικά εμφανίστηκε με τη μορφή δήλωσης των ηγετών της Ε.Ε.) έχει δεσμευτικό χαρακτήρα, β) αν ναι, γιατί δεν αποτέλεσε αντικείμενο διαπραγμάτευσης και σύναψης σύμφωνα με το άρθρο 218 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, γ) αν όχι, έχει ενημερωθεί η τουρκική πλευρά για τον μη δεσμευτικό χαρακτήρα της και για το ότι ορισμένες πτυχές της μπορεί να μην εφαρμοσθούν, όπως αναμένεται; Ο Maarten den Heijer και ο Thomas Spijkerboer (αναπληρωτής καθηγητής διεθνούς δικαίου και καθηγητής μεταναστευτικού δικαίου στο Vrije Universiteit του Άμστερνταμ, αντίστοιχα), σε μια εκτενή ανάλυσή τους (που δημοσιεύτηκε στο eulawanalysis.blogspot.gr) δείχνουν ότι, εφόσον πρόκειται ουσιαστικά για συνθήκη, το Συμβούλιο έπρεπε να έχει εξασφαλίσει τη σύμφωνη γνώμη του Ευρωκοινοβουλίου. Επιπλέον, οι όροι της είναι νομικά δεσμευτικά και για τα δύο μέρη, επομένως η συμφωνία μπορεί να προσβληθεί στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Και καταλήγουν:

«Καταρχάς, ο διάβολος της εφαρμογής της συμφωνίας Ε.Ε.-Τουρκίας βρίσκεται στη λεπτομέρεια. Αν και η αποτελεσματικότητά της όσον αφορά το σταμάτημα της παράνομης μετανάστευσης, με τη δημιουργία αποτρεπτικού αποτελέσματος, ενδέχεται να εξαρτάται από την επιστροφή όλων των ατόμων που φτάνουν στην Ελλάδα το συντομότερο δυνατό, τα θεμελιώδη δικαιώματα μπορεί κάλλιστα να σταματήσουν τις επιστροφές σε μεμονωμένες περιπτώσεις ή να οδηγήσουν σε χρονοβόρες διαδικασίες. Είναι, πάντως, αμφίβολο εάν το κατάλληλο πλαίσιο για τα ανθρώπινα δικαιώματα είναι σε ισχύ στην Ελλάδα (όπως παρατηρεί η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες). Δεύτερον, οι ευρωβουλευτές ορθώς θέτουν κρίσιμες ερωτήσεις στο Συμβούλιο, εγκαλώντας το ότι δεν ακολουθεί τους κανόνες και τις διαδικασίες που απαιτεί η σύναψη μιας συνθήκης (βλ. και την ερώτηση της Ολλανδής ευρωβουλευτού των Φιλελεύθερων και Δημοκρατών, Marietje Schaake, για την προηγούμενη συμφωνία Ε.Ε.-Τουρκίας της 29ης Νοεμβρίου). Αν και κάποιος θα μπορούσε να υποστηρίξει ότι ο χρόνος δεν επέτρεπε να εκδοθεί γνωμοδότηση του Δικαστηρίου της Ε.Ε., η συμφωνία δεν ολοκληρώθηκε εν μια νυκτί, και επομένως θα έπρεπε τουλάχιστον να έχει ζητηθεί η συγκατάθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. (Το άρθρο 218 (6) λέει ότι, σε «επείγουσες καταστάσεις», το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο μπορούν να καθορίζουν ένα χρονικό όριο εντός του οποίου είναι δυνατόν συμφωνήσουν). Η παραμέληση του θεσμικού ρόλου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου επιβεβαιώνει την ανησυχητική κυριαρχία της διακυβερνητικής λήψης αποφάσεων στην Ένωση, και ότι τα εθνικά συμφέροντα όλο και πιο συχνά υπερισχύουν έναντι των κοινών αξιών της Ένωσης. Αυτό είναι κακό για την ευρωπαϊκή δημοκρατία».

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s