Μια ομιλία του αντιπροέδρου της Βολιβίας

Standard

ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΟΛΗ ΤΟΥ ΜΕΞΙΚΟΥ

της Μαρίνας Δημητριάδου

O αντιπρόεδρος της Βολιβίας Άλβαρο Γκαρσία Λινέρα κατά τη διάρκεια της ομιλίας του στο Πανεπιστήμιο του Μεξικού

Πόλη του Μεξικού, 15 Φεβρουαρίου 2012. Μία βδομάδα μετά, η ομιλία του Άλβαρο Γκαρσία Λινέρα στο Αυτόνομο Εθνικό Πανεπιστήμιο του Μεξικού συζητιέται ακόμη στους διαδρόμους και τις αίθουσες του πανεπιστημίου. Στο Μεξικό που διανύει προεκλογική περίοδο (οι εκλογές είναι προγραμματισμένες για τον Ιούλιο), όπου τα μικρόφωνα ψάχνουν τους υποψήφιους για την προεδρία για να επιβεβαιώσουν την έκπτωση του πολιτικού λόγου, το χαμηλό μορφωτικό τους επίπεδο και κυρίως τη μικρή σχέση τους με τη μεξικανική πραγματικότητα, ο Γκαρσία Λινέρα έμοιαζε με όαση!

Μέσα σε μιάμιση ώρα και σε μια αίθουσα εκατόατόμων του Ινστιτούτου Οικονομικών Επιστημών (με αναμετάδοση εικόνας και ήχου σε άλλες τρεις αίθουσες), ο αντιπρόεδρος της Βολιβίας μάς ανέπτυξε τις αντιφάσεις και τις προκλήσεις της διαδικασίας μετασχηματισμού του κράτους από την επαναστατική κυβέρνηση της Βολιβίας, η οποία δέχεται αρκετές επιθέσεις το τελευταίο διάστημα.

Απόφοιτος μαθηματικών του ίδιου πανεπιστημίου, μαχητής στον Αντάρτικο Στρατό Τούπαχ Κατάρι, απόφοιτος κοινωνιολογίας στο διάστημα που ήταν στη φυλακή (1992-27), πανεπιστημιακός δάσκαλος, αγωνιστής στον Πόλεμο του Νερού στη γενέτειρά του Κοτσαμπάμπα το 2000, ο αντιπρόεδρος στην πρώτη ιθαγενική κυβέρνηση της Βολιβίας (από το 2005), δηλώνει κλασικός μαρξιστής και κομμουνιστής.

Άρχισε την ομιλία του περιγράφοντας, με ιδιαίτερα θεατρικό τρόπο, την αστάθεια της Βολιβίας πριν το 2005: την αλλαγή πέντε κυβερνήσεων μέσα σε πέντε χρόνια, με την πρεσβεία των ΗΠΑ, το ΔΝΤ και ξένες επιχειρήσεις να έχουν καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της εσωτερικής πολιτικής και την οικονομική επιβίωση της χώρας. Η πολιτική αστάθεια δήλωνε μια κρίση του κράτους, το οποίο περιέγραψε ως ένα σύνολο θεσμών, μια διοικητική μηχανή, ένα συσχετισμό δυνάμεων και τάξεων, αλλά και ένα σύστημα πεποιθήσεων που επιτρέπουν την κυριαρχία του κράτους και ρυθμίζουν την κοινωνική συμπεριφορά.

Η κρίση αυτή κορυφώθηκε με τη μεταφορά του πολιτικού στις μεγάλες λαϊκές συνελεύσεις των μεγάλων κινητοποιήσεων: από τη ρύθμιση της καθημερινότητας που ήταν μέχρι τότε ο ρόλος τους, άρχισαν να συζητούν το ποιος πρέπει να αποφασίζει την τύχη του νερού, της γης, της Βολιβίας…

Η διαδικασία αυτή απαξίωσε την κεντρική πολιτική σκηνή και δημιούργησε παράλληλες μορφές άσκησης πολιτικής και λήψης αποφάσεων, όπου οι ιθαγενείς της Βολιβίας μετατράπηκαν από δημογραφική και σε πολιτική πλειονότητα, όπου η παγκοσμιοποίηση και οι νεοφιλελεύθερες πολιτικές δεν παρουσιάζονταν πλέον ως η αναπόφευκτη μοίρα της Βολιβίας, όπου οι φυσικοί πόροι πρέπει να είναι δημόσιοι, όπου η τεχνογνωσία μπορεί να είναι ντόπια, όπου το δημόσιο ανήκει στο λαό, όπου μπορεί να αλλάξει το σύνταγμα. Σε αυτό τον άλλο πολιτικό χώρο αναδείχτηκε η πίστη για τη δυνατότητα μιας ιθαγενικής σοσιαλιστικής κυβέρνησης. Το όνειρο αυτό έγινε πραγματικότητα το 2005 με την κυβέρνηση του Έβο Μοράλες, που έσπασε κάθε προηγούμενο ρεκόρ αποσπώντας το 54% των ψήφων.

Η πορεία μετασχηματισμού της χώρας αντιμετωπίζει μια σειρά αντιφάσεις. Μετά τη συνταγματική αλλαγή, η Βολιβία ορίστηκε ως πολυεθνοτική δημοκρατία με 37 επίσημες γλώσσες. Η ισορροπία μεταξύ των διαφορετικών φυλών είναι ένα δύσκολο έργο (οι κριτικές φέρουν τους Αϊμάρα, φυλή από την οποία προέρχεται ο Μοράλες, ως τους ευνοούμενους), καθώς επίσης και η ισορροπία με τη λευκή μεσαία και ανώτερη τάξη (οι κριτικές τους παρουσιάζουν ιδιαίτερα ευνοημένους στο νέο Σύνταγμα).

Ανάμεσα στις καθημερινές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η κυβέρνηση στη λήψη αποφάσεων είναι οι διαφορετικές αντιλήψεις περί ανάπτυξης και η επιλογή της εκβιομηχάνισης ως λύσης για την εξεύρεση πόρων και την ανεξαρτησία από τους διεθνείς πιστωτικούς οργανισμούς (υπάρχουν πολλές κριτικές στον αναπτυξιακό λόγο και πρακτική της κυβέρνησης)∙ στην ισορροπία μεταξύ της ανάπτυξης και του σεβασμού στη μητέρα γη∙ ανάμεσα στην αυτονομία και την κεντρική διοίκηση∙ στην κεντρική και αποκεντρωμένη λήψη αποφάσεων, αλλά στην αναγκαστική συγκέντρωση της εκτέλεσής τους∙ στις δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις∙ στην αναγκαιότητα ή μη του ξένου κεφαλαίου (προέρχεται γενικά από φιλικές χώρες, όπως η Βραζιλία, αλλά οι κριτικές είναι έντονες)∙ μεταξύ του κράτους (ως συγκέντρωση εξουσιών) και των κοινωνικών κινητοποιήσεων (ως διαδικασία εκδημοκρατισμού). Αντιφάσεις που, όπως είπε, εμπλουτίζουν την επαναστατική διαδικασία.

Παρ’ όλες τις κριτικές που δέχεται η κυβέρνηση, καμιά πορεία διαμαρτυρίας δεν περίμενε έξω από το χώρο της ομιλίας. Όταν οι διοργανωτές ρώτησαν την ασφάλεια της βολιβιανής πρεσβείας που καθόταν χαλαρά έξω από την αίθουσα πώς θα οργανωνόταν η έξοδος του αντιπροέδρου, εκείνοι είπαν πως είναι ένας ηγέτης που προέρχεται από το λαό και δεν χρειαζόταν τίποτα ιδιαίτερο. Άλλωστε ήμασταν όλοι ενήλικοι, οπότε δεν θα υπήρχε κανένα πρόβλημα…

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s