Αγαθόν το εξομολογείσθαι

Standard

Ναι ή Όχι στη νέα συμφωνία; Το διπλό αδιέξοδο

του Στρατή Μπουρνάζου

Γιάννης Τζερμιάς,

Γιάννης Τζερμιάς, «Το τρίστρατο»

Στα δεκαπέντε χρόνια της θητείας μου στα «Ενθέματα», αυτό είναι, με διαφορά, το πιο δύσκολο κείμενό μου. Και το ότι γράφω από τις σελίδες αυτές κάνει τα πράγματα ακόμα πιο δύσκολα. Όχι γιατί ως μέλος του ΣΥΡΙΖΑ ή δημοσιογράφος της «Αυγής» πρέπει να στρογγυλέψω όσα σκέφτομαι· αυτό θα ήταν το –συγκριτικά– πιο εύκολο. Αλλά για να στρογγυλέψεις κάτι πρέπει πρώτα να το έχεις διαμορφώσει, αιχμηρό, στο μυαλό σου· ενώ το πρόβλημά μου είναι ακριβώς το αντίθετο: ότι δεν έχω διαμορφώσει άποψη, και ιδίως αιχμηρή. Αντίθετα, πολιτικά και προσωπικά αισθάνομαι ένα αδιέξοδο. Και αν γράφω είναι επειδή νιώθω ότι δεν μπορεί κανείς στα δύσκολα να σωπαίνει, αλλά και επειδή, έπειτα, νομίζω, το αδιέξοδο αυτό δεν είναι δική μου ιστορία, το νιώθουν και άλλοι.

Ως σχολιαστής ή ιστορικός θα μπορούσα να κάνω πολλές παρατηρήσεις: για την πύκνωση του πολιτικού χρόνου, πώς η πολιτική οι μάζες εισέβαλαν στο προσκήνιο με το δημοψήφισμα. Αλλά όλα αυτά, ακόμα κι αν είναι σωστά, μου ακούγονται ψεύτικα. Σαν υπεκφυγή από το ζητούμενο. Που δεν είναι άλλο από αυτό: Τι λες για τη συμφωνία; Και, κυρίως, τι κάναμε.

Και εδώ τα πράγματα είναι δύσκολα. Aν είσαι πασοκοποταμοδεξιός, δεν έχεις πρόβλημα: επιχαίρεις με την αποτυχία του ΣΥΡΙΖΑ, και συνεχίζεις τις πολιτικές κινήσεις (ή τις μηχανορραφίες) για να τον ρίξεις. Αν είσαι ΚΚΕ φωνάζεις βροντερά «Εμείς, Εμείς οι μόνοι συνεπείς» (ανέκαθεν, από γεννήσεως κόσμου, ή τουλάχιστον από το 1992 με το Μάαστριχτ, οπότε, σαν το σταματημένο ρολόι που δυο φορές το εικοσιτετράωρο λέει τη σωστή ώρα, «επιβεβαιώνεσαι»). Κι αν είσαι από εκείνους τους ντετερμινιστές-χολερικούς που ήδη πριν τον Γενάρη χλεύαζαν τον ΣΥΡΙΖΑ σαν εκ προοιμίου «προδότη», και πάλι ουδέν πρόβλημα: είσαι αυτάρκης και ωραίος. Αν όμως (είτε είσαι συριζαίος είτε όχι) θεωρείς ότι η υπόθεση αυτής της κυβέρνησης σε αφορά, είναι μια μεγάλη ευκαιρία (και για το αριστερό κίνημα, αλλά και για τον τόπο), αν θεωρείς ότι οι αποφάσεις και η τύχη της θα κρίνουν πολλά, όχι για τον ΣΥΡΙΖΑ αλλά γενικότερα, και γι’ αυτό αγωνιάς (είτε τη στηρίζεις είτε την κριτικάρεις), τα πράγματα είναι σκούρα. Γιατί από αυτές τις προκείμενες μπορούν να βγουν «διά ταύτα» που αιτιολογούν και την καταψήφιση και την ψήφιση της συμφωνίας και την παραίτηση.

***

Μερικές σκέψεις λοιπόν, σαν δημόσια εξομολόγηση, με την επιφύλαξη ότι κάποια σοβαρά σημεία παραμένουν ακόμα ασαφή, όπως το χρέος (για τα οποίο, παρεμπιπτόντως δεν έχω καμιά αισιοδοξία). Kαι, επίσης, με δεδομένο ότι δεν ξέρουμε αν θα έχουμε συμφωνία βάσει αυτών των προτάσεων – κάτι το οποίο συχνά το ξεχνάμε.Τις γράφω όσο μπορώ καθαρά, χωρίς να καταφεύγω σε απλουστευτικές και απαράδεκτες, για μένα, αναγωγές στις βουλήσεις του λαού και του εκλογικού σώματος. Διότι, αν μιλήσουμε για τις εκλογές του Γενάρη, ο ΣΥΡΙΖΑ δεν έχει εντολή ούτε για ρήξη αλλά ούτε για νέο Μνημόνιο. Επίσης, αν μιλήσουμε για το δημοψήφισμα (και εδώ ευθύνεται ασφαλώς και η διατύπωση του ερωτήματος), η διαδικασία φανέρωσε πολλά, μια αναπάντεχη και εντυπωσιακή λαϊκή αγωνιστικότητα και δυναμική, αλλά για το προκείμενο, υπογραφή ή ρήξη, δεν μας βοηθάει πολύ.

Η πρόταση της κυβέρνησης: ένα νέο Μνημόνιο

Ξεκινάω από την πρόταση:

α) Η πρόταση είναι πολύ κακή (επιφυλάσσομαι να πω πόσο, μέχρι να τη μελετήσω πλήρως). Αποτελεί ένα νέο Μνημόνιο και σαφή αποτυχία της κυβέρνησης στις διαπραγματεύσεις αλλά και όλης της πολιτικής του ΣΥΡΙΖΑ (κατάργηση των Μνημονίων, «έντιμος συμβιβασμός» κλπ). Όπως είπε ένας καλός σύντροφος, «όποιος και όποια δεν το βιώνει αυτό ως προσωπική και συλλογική αποτυχία, δύσκολα μπορεί να λέγεται σύντροφος». Βαριά κουβέντα, αλλά όχι αβάσιμη.

β) Για την εξέλιξη αυτή έχει ασφαλώς σοβαρές πολιτικές ευθύνες ο ΣΥΡΙΖΑ, καθώς οι αναλύσεις και η πολιτική του αποδείχθηκαν ανεδαφικές. Όμως, αν μιλάμε για ήττα και ευθύνες του ΣΥΡΙΖΑ, αυτές δεν είναι συγκρίσιμες με τις ευθύνες των δανειστών. Παλεύει το ποντίκι με τον ελέφαντα. Όσο και αν το ποντίκι έκανε λάθος εκτιμήσεις και πίστευε «το πολιτικό» θα νικήσει, όσο κι αν ακούγεται γελοίο να βρυχάται, πόσο να το ψέξεις για ελλιπή προετοιμασία και λάθος κινήσεις; Και, πέραν των μεγεθών, το πράγμα γίνεται πολύ σοβαρό, γιατί εδώ μιλάμε πια για αποτυχία της Ευρώπης συνολικά.

γ) Δεν πρέπει να χρυσώνουμε το χάπι και να βαφτίζουμε τη συμφωνία «δίκαιη», «βιώσιμη» κλπ. Αν την είχε υπογράψει ο Σαμαράς θα είχαμε εξεγερθεί. Ας επισημάνουμε τα όποια θετικά της σημεία, αλλά κυρίως να ομολογήσουμε την αποτυχία μας. Και ας πούμε ότι είναι αποτέλεσμα του εκβιασμού και του οικονομικού στραγγαλισμού. αλλά και του όλου συσχετισμού: η σοσιαλδημοκρατία ταυτίστηκε σχεδόν με τη Δεξιά, οι αριστερές και κινηματικές δυνάμεις μικρές, οι διαδηλώσεις συγκινητικές αλλά περιορισμένες. Θεωρώ ότι ο  λόγος του Τσίπρα, το βράδυ της Παρασκευής, με δεδομένους τους όρους και του περιορισμούς μιας τοποθέτησης στη Βουλή, είχε, ευτυχώς, τέτοια στοιχεία.

δ) Σε αυτό το ζοφερό τοπίο, το επίτευγμα της ελληνικής κυβέρνησης, πέραν του αγώνα που έδωσε, έγκειται κυρίως στο ότι έφερε στο προσκήνιο, σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, το θέμα Ελλάδα-λιτότητα-δημοκρατία-Ευρώπη (ομιλία Τσίπρα στο ευρωκοινοβούλιο, σκιρτήματα αλληλεγγύης σε όλη την Ευρώπη) και ότι την τελευταία βδομάδα φάνηκαν κάποια ρήγματα στο νεοφιλελεύθερο ευρωπαϊκό μέτωπο.

Η «ρήξη»: ένα θολό και επικίνδυνο τοπίο

Προχωράω τώρα στη «ρήξη». Δύο είναι για μένα τα καθοριστικά ζητήματα, που μου μοιάζουν εφιαλτικά και με κάνουν κι αυτά να χάνω τον ύπνο μου (πέραν του ότι η «ρήξη» είναι εντελώς θολή και ο καθένας καταλαβαίνει ό,τι θέλει — από χρεοκοπία εντός ευρώ μέχρι έξοδο από την Ευρωζώνη ή έξοδο από την Ε.Ε.)

α) Το πρώτο μεγάλο αγκάθι είναι ότι η ρήξη, αν γίνει αύριο, θα γίνει με τον πιο άτακτο, επώδυνο και ολέθριο τρόπο: χωρίς καμιά προετοιμασία του κράτους, με τράπεζες που δεν θα έχουν χρήματα, με κοπή εθνικού νομίσματος κακήν κακώς, με οικονομικό, κοινωνικό και πολιτικό χάος. Η λέξη που μου έχει καρφωθεί στο μυαλό είναι «καταστροφή» (αυτό πιστεύω), πιο συγκρατημένα όμως μπορούμε να συμφωνήσουμε ότι θα γίνει με τον χειρότερο δυνατό τρόπο (και αυτό, όπως όλα βέβαια σε μια ταξική κοινωνία, θα πλήξει τους πιο αδύναμους).

β) Σε αυτές τις συνθήκες, είναι πολύ πιθανό να πέσει η κυβέρνηση. Και θα πει κανείς ότι είναι, σε μεγάλο βαθμό, άξια της μοίρας της: αυτή και ο ΣΥΡΙΖΑ χρεώνονται πρωτίστως την μη ύπαρξη σχεδίου Β΄. Σύμφωνοι. Υπάρχει όμως ένα πολύ πιο ουσιαστικό ερώτημα, που εμένα με παραλύει. Ακόμα και αν η ρήξη γινόταν με σχέδιο, συντεταγμένα, χωρίς πτώση της κυβέρνησης, γιατί η χώρα (και ειδικά οι λαϊκές τάξεις, οι χαμηλόμισθοι και χαμηλοσυνταξιούχοι, οι άνεργοι, η νεολαία) να βρεθούν σε καλύτερη θέση (και στις τρεις εκδοχές: χρεοκοπία εντός ευρώ, χρεοκοπία εκτός ευρωζώνης, εκτός Ε.Ε.); Με λίγα λόγια η δυνατότητα άσκησης πολιτικής που θα αποκτήσει μια αριστερή κυβέρνηση, εκτός της ευρωζώνης (ή και της Ε.Ε.), θα υπερβαίνει άραγε τους συσχετισμούς δυνάμεων, τους εκβιασμούς των αγορών, τη θέση της χώρας στον διεθνή καταμερισμό εργασίας κλπ; Αν σήμερα αποτύχαμε εντός ευρώ επειδή ο συσχετισμός ήταν συντριπτικός, για ποιο λόγος αυτός ο συσχετισμός θα γίνει ευνοϊκότερος εκτός; Γιατί (αφού δεν μιλάμε για μια χώρα με αυτάρκεια, απομονωμένη και περίκλειστη, αλλά με εμπόριο, ανταλλαγές, δανεισμό), στις νέες συνθήκες, θα πετύχουμε καλύτερους όρους, λ.χ. στις διαπραγματεύσεις με τους παλιούς και νέους δανειστές;

Το διπλό αδιέξοδο

Στο σημείο που είμαστε, αλλά και γενικότερα (για μένα είναι αυταπάτη ότι αν όλα αυτά συνέβαιναν τον Μάρτη, λ.χ., τα πράγματα θα ήταν ουσιωδώς διαφορετικά), και οι δύο επιλογές είναι επιβολή των δανειστών: και η υπογραφή νέου Μνημονίου και ένα άτακτο Grexit. Καμία από τις δύο με τους όρους που θα γίνει, δεν αντανακλά τη βούληση του ΣΥΡΙΖΑ, της κυβέρνησης, του ελληνικού λαού. Είναι και οι δύο εκβιαστικές.

Δεν θα πω τι θα έκανα αν ήμουν βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ. Όχι μόνο επειδή δεν είμαι, αλλά επειδή το ερώτημα είναι τόσο ριζικό, που παίρνει υπαρξιακή διάσταση για τον καθένα. Ας μιλάμε ειλικρινά και να μη βαφτίζουμε το κρέας καλαμάρι: να μην ωραιοποιούμε τη συμφωνία ούτε όμως και τη «ρήξη». Ας μιλάμε, με το χέρι στην καρδιά, και με βάση τα πιστεύω, τις αξίες και τις πραγματικότητες μαζί.

 

7 σκέψεις σχετικά με το “Αγαθόν το εξομολογείσθαι

  1. Ιδου και μια ανάλυση από έναν ειλικρινή φίλο του ΣΥΡΙΖΑ. Ως γνωστόν, οι πραγματικοί φίλοι δεν λένε μόνον αυτα που θέλει ν΄ακούσει ο φίλος :
    Μετά το δημοψήφισμα, ο Τσίπρας εκπρόσωπος όλων των Ελλήνων που υποστηρίζουν το ευρώ; Είναι εφικτός ο συμβιβασμός;
    – του Νιλς Καντρίτσκε (Le Monde Diplomatique)
    http://aftercrisisblog.blogspot.com/2015/07/blog-post.html

    …και ένα άλλο:
    Tσίπρας στο ζενίθ, Τσίπρας στο ναδίρ
    http://aftercrisisblog.blogspot.com/2015/07/t.html

  2. Ο Πρωθυπουργός εξέλαβε το ΟΧΙ ως ανάγκη καλύτερης διαπραγμάτευσης! Εγώ λέω με μια υπογράμμιση σε κάποια ρίσκα. Όχι όμως ρήξη τελικά! Γιατί ο φτωχός άνεργος, άστεγος εκπροσωπείται καλύτερα από το Grexit αυτή τη στιγμή;Κάποιοι θα θελήσουν να κυβερνήσουν. Και αυτό θα μπορούσε να είναι ωραίο κλείσιμο μιας ζωής σε πολλά από τα πρόσωπα της Κυβέρνησης αυτή τη στιγμή!

  3. Αγαπητέ μου, αγαθόν εστί το εξομολογείσθαι, άφεση αμαρτιών δεν δίνει όμως. Η εξομολόγηση είναι η παραδοχή του λάθους. Η άφεση δίνεται με την προσπάθεια αποκατάστασης του λάθους και όσων έβλαψες με αυτό καθως και με την επίκληση συγχώρεσης. Χωρίς αυτά λόγια και μόνο λόγια.

  4. αν την ρήξη την ονομάζαμε δυνατότητα αυτόνομης ανάπτυξης και ετοιμαζόμασταν όπως σωστά αναφέρεις ως πρώτη φορά αριστερά κυβέρνηση ,δεν θα ήταν λιγότερο πολωμένα τα πράγματα ?.παγιδευτήκαμε και όπως απέδειξε το δημοψήφισμα θα είχαμε πολύ μεγάλη συνένεση από τον λαό, άρα θα ήταν πολύ περισσότερες οι επιλογές μας .δεν νομίζω ότι μπορεί να χαρεί κανένας αριστερός από το αδιέξοδο.η έλλειψη δημοκρατίας ήταν για άλλη μια φορά επικίνδυνος δρόμος.

  5. Εκείνο, που με προβληματίζει, είναι το «διπολικό» μήνυμα – αποτέλεσμα της ψηφορορίας στη Βουλή. Ούτως ή άλλως και στις δύο περιπτώσεις, είτε παραμονή στο ΕΥΡΩ, είτε Ρίξη, η Χώρα τουλάχιστον στην αρχή θα ματώσει, οι φτωχοί άνθρωποι, οι μη προνομιούχοι, θα είναι αυτοί, που κυρίως θα υποφέρουν και όχι οι Ελίτ. Όμως, αν και ο απλός κόσμος θα κληθεί να ταλαιπωρηθεί, θα πλανάται πάντα η αμφιβολία :
    Μήπως τελικά, επιλέχθηκε ο λάθος δρόμος, καθώς δεν φαίνεται να υπάρχει μία ενιαία και τεκμηριωμένη άποψη στην πολιτική ηγεσία ;

  6. Το άρθρο αποτελεί ευπρεπή και απέλπιδα προσπάθεια να δικαιολογηθούν τα αδικαιολόγητα και να σωθούν τα προσχήματα. Δυστυχώς, η αλήθεια είναι ότι ο ΣΥΡΙΖΑ και η κυβέρνησή του απέτυχαν πλήρως διότι είχαν ιδεολογική αγκύλωση, παλαιοκομμουνιστικό φανατισμό και επαγγελματική ανεπάρκεια. Δεν θέλω να επαναλάβω την κριτική που του ακήθηκε τόσο καιρό, θα ήταν κουραστικό για όλους, ας την θυμηθούν οι Αριστεροί του ΣΥΡΙΖΑ και ας την κρίνουν ατομικά και ψύχραιμα, κατ’οίκον και όχι δημόσια! Φυσικά και θα την απορρίψουν οι περισσότεροι και θα επιμείνουν στην ορθότητα ττης συμπεριφοράς τους, ρίχνοντας το φταίξιμο στους εταίρους, τους τοκογλύφους, το κεφάλαιο κλπ. Πώς αλλιώς; Έτσι κάνει τόσα χρόνια το ΚΚΕ και έχει κολλήσει στο 1848, με ολίγη από 1917. Ο γιαλός είναι στραβός, εμείς σωστά αρμενίζουμε. Μήπως κ. Μπουρνάζο δεν γνωρίζατε πριν καν αναλάβετε την εξουσία τι θα αντιμετωπίσετε;Προφανώς όχι αφού ο Αλ.Τσίπρας έλεγε το γνωστό και γελοίο «Θα βαράμε τους ζουρνάδες και θα χορεύουν οι αγορές». Και πίστευε ότι θα βρει πολιτική λύση, γιατί θα τον φοβηθούν! Κούνια που σας κούναγε όλους! Σταματώ γιατί στενοχωριέμαι να κρίνω σκληρά παλιούς συντρόφους (ανήκω στους αποχωρήσαντες Δημαρίτες). Το ζήτημα όμως είναι πολιτικό και όχι προσωπικό και αφορά την καταστροφή της χώρας! Κλείνω λέγοντας ότι δυστυχώς το μέλλον είναι ζοφερό διότι δεν θα μας προσφέρουν συμφωνία, αλλά τα μαρτύρια του Ταντάλου. Και όσο παραμένουν στην εξουσία οι ερασιτέχνες και μαθητευόμενοι μάγοι δεν έχουμε μέλλον!

  7. Δηλαδή ολόκληρο κείμενο για να δηλώσει ο αρθρογράφος ότι είναι παντελώς ανίκανος να προτείνει οτιδήποτε και ότι όλα έχουν κόστος…

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s