Χρήστος

Standard

ΝΕΑ ΑΠΟ ΤΟ ΣΠΙΤΙ

του Κωνσταντίνου Χατζηνικολάου

Το 1983 ο Χρήστος Βακαλόπουλος έγραψε ένα από τα ωραιότερα κείμενά του: Για το παζολινικό όνειρο.

Δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Σύγχρονος Κινηματογράφος, τεύχος 35, και αναδημοσιεύθηκε στο βιβλίο του Δεύτερη προβολή (1990) -εκτός κυκλοφορίας εδώ και καιρό-, και αργότερα στη μεταθανάτια συλλογή κειμένων του Από το χάος στο χαρτί (1995).

Ο Παζολίνι λοιπόν δεν κινηματογράφησε ονειρικές σεκάνς, όπως έκανε για παράδειγμα ο Χίτσκοκ, αλλά έκανε ταινίες που ήταν ολόκληρες όνειρα, από τη μία άκρη τους ως την άλλη, όπως περίπου έκανε και ο Μπουνιουέλ, αν και ο Μπουνιουέλ συνήθιζε να οπτικοποιεί όνειρα, όνειρα όμως που λειτουργούσαν σαν παρεμβολές μέσα στην κάθε ταινία του, που ήταν, ούτως ή άλλως, ένα ευρύ κι ανεξέλεγκτο όνειρο.

Μόνο που οι ταινίες του Παζολίνι ήταν όνειρα θανάτου, από κάποιον που έκανε ταινίες για να ονειρευτεί τις εικόνες του, όπως έγραψε ο Βακαλόπουλος, από κάποιον που προσπάθησε να μεταφέρει το φόβο του θανάτου, από τη ζωή στην οθόνη, προκειμένου να τον αποκαθηλώσει. Συνέχεια ανάγνωσης

Μια πρώτη νίκη για τους αντιφασίστες

Standard

To  Βούλευμα Συμβουλίου Εφετών για τη Χρυσή Αυγή

Συνέντευξη του Τάκη Ζώτου,

                                                συνηγόρου πολιτικής αγωγής στη δίκη της Χρυσής Αυγής και μέλους της Πολιτικής Αγωγής του Αντιφασιστικού Κινήματος

Ένα από τα σημαντικά γεγονότα των ημερών είναι η έκδοση, την Τετάρτη, του παραπεμπτικού βουλεύματος, με την οποία η Χρυσή Αυγή θεωρείται ναζιστική εγκληματική οργάνωση και οι 70 κατηγορούμενοι (μεταξύ των οποίων όλοι οι βουλευτές της, της προηγούμενης περιόδου) παραπέμπονται στο Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων. Το βούλευμα (πάνω από 1000 σελίδες) είναι εξαιρετικά σημαντικό, όχι μόνο λόγω της αμετάκλητης παραπομπής, αλλά και για το περιεχόμενο και το σκεπτικό του. Μιλήσαμε γι’ αυτό με έναν καλό γνώστη του ζητήματος, τον δικηγόρο Τάκη Ζώτο, μέλος της Πολιτικής Αγωγής του Αντιφασιστικού Κινήματος (http://jailgoldendawn.com) και συνήγορο πολιτικής αγωγής στη δίκη.

Πώς αποτιμάτε την έκδοση του βουλεύματος, σε μια πρώτη ανάγνωση;

Με μία φράση θα έλεγα: Επιτέλους, αμετάκλητη παραπομπή των ναζί δολοφόνων της Χρυσής Αυγής! Μια πρώτη νίκη για τους δεκάδες χιλιάδες μετανάστες, εργάτες , συνδικαλιστές, αντιφασίστες, που όλα τα προηγούμενα χρόνια, σε κάθε πόλη και σε κάθε γειτονιά, έδωσαν τη μάχη για τη διάλυση των «ταγμάτων εφόδου», την απομόνωση και την καταδίκη της επικίνδυνης εγκληματικής οργάνωσης. Η πρώτη μάχη κερδήθηκε.

28.9.2013. Η σύλληψη του Νίκου Μιχαλολιάκου. Φωτογραφία: Αγγελική Παναγιώτου/ FOSPHOTOS

28.9.2013. Η σύλληψη του Νίκου Μιχαλολιάκου. Φωτογραφία: Αγγελική Παναγιώτου/
FOSPHOTOS

Με αμετάκλητο βούλευμα του Συμβουλίου Εφετών, παραπέμπονται οριστικά στο ακροατήριο του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων η ηγεσία και όλοι οι μέχρι τη δολοφονία του Παύλου Φύσσα βουλευτές της ναζιστικής οργάνωσης, καθώς και δεκάδες μέλη των ταγμάτων εφόδου της Χρυσής Αυγής. Παραπέμπονται να δικαστούν για τα εγκλήματα της διεύθυνσης (η ηγεσία) και της συμμετοχής (οι υπόλοιποι), σε εγκληματική οργάνωση που είχε διαπράξει δολοφονίες, όπως του Σαχζάτ Λουκμάν και «απόπειρες δολοφονιών» όπως του μαθητή στο Π. Φάληρο και του Πακιστανού κουρέα στη Μεταμόρφωση, βαριές και επικίνδυνες σωματικές βλάβες και φθορές, όπως αυτές στο «Συνεργείο» της Ηλιούπολης, εμπρησμούς, οπλοφορίες και οπλοχρησίες. Παραπέμπονται, επίσης, να δικαστούν για τη δολοφονία του Π. Φύσσα, καθώς και τις απόπειρες φόνου κατά των συνδικαλιστών του ΠΑΜΕ τον Σεπτέμβριο του 2013 και των Αιγυπτίων αλιεργατών. Συνέχεια ανάγνωσης

Από προβληματικό παιδί, φορέας της ελπίδας

Standard

Γιατί η νέα Ελλάδα δεν είναι συμφορά, αλλά μια ευκαιρία για την Ευρώπη 

του Χανς-Γιούργκεν Ούρμπαν

?????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????Μέσα στην προηγούμενη εβδομάδα κυκλοφόρησε το κείμενο-έκκληση της πρωτοβουλίας «Για την επανίδρυση της Ευρώπης», με πρώτες τις υπογραφές των προέδρων και μελών των ΔΣ των μεγαλύτερων γερμανικών συνδικάτων. Το κείμενο, που υπάρχει ήδη σε 5 γλώσσες προς υπογραφή και διάδοση (η ελληνική του εκδοχή στο bit.ly/1D5OK94), υποστηρίζει τις προσπάθειες της ελληνικής κυβέρνησης για μια αλλαγή παραδείγματος στην ευρωπαϊκή πολιτική και τάσσεται σαφώς κατά της λιτότητας που επιβάλλει η ΕΕ, με πρώτη την κυβέρνηση Μέρκελ. Με δεδομένο ότι τα συνδικάτα στη Γερμανία αριθμούν μερικά εκατομμύρια μέλη, αλλά και ότι ήταν ως τώρα μάλλον βαλτωμένα από πολιτική άποψη, μια τέτοια πρωτοβουλία κάνει πραγματικά πάταγο και δείχνει πως κάτι αρχίζει να κινείται στο συνδικαλιστικό κίνημα στην καρδιά της Ευρώπης. Ζητήσαμε από ένα μέλος του ΔΣ του Σωματείου Μετάλλου, του μεγαλύτερου συνδικάτου της Γερμανίας, ένα μικρό σχόλιο για την πρωτοβουλία αυτή.

ΕΝΘΕΜΑΤΑ

Σε αντίθεση με ό,τι ισχυρίζονται οι πολύ εχθρικές φωνές των ΜΜΕ στη Γερμανία, η πολιτική αλλαγή στην Ελλάδα είναι μια μεγάλη ευκαιρία. Για την Ελλάδα, για τη Γερμανία και για την Ευρώπη! Γιατί το πρόγραμμα λιτότητας που είχε επιβάλει η Τρόικα στην Ελλάδα έχει αποτύχει εντελώς. Οδήγησε σε κοινωνική και ανθρωπιστική κρίση. Τα επιβαλλόμενα μέτρα καμία σχέση δεν είχαν με «μεταρρυθμίσεις». Τα δισεκατομμύρια που διοχετεύτηκαν στην Ελλάδα χρησιμοποιήθηκαν κυρίως για τη σταθεροποίηση του χρηματοπιστωτικού τομέα – μεταξύ άλλων και των γερμανικών τραπεζών. Αντίθετα, τα πρώτα μέτρα της νέας κυβέρνησης στην Αθήνα δείχνουν από τις πρώτες αυτές εβδομάδες προς ποια κατεύθυνση πρέπει να κινηθούν οι πραγματικές μεταρρυθμίσεις. Συνέχεια ανάγνωσης

Ρέκβιεμ για την τρόικα;

Standard

Ένα ζήτημα πρωτίστως πολιτικό, και όχι νομικό

 του Ρογήρου 

Σύμβολο μιας πολιτικής σκληρής λιτότητας, που οδήγησε την ελληνική οικονομία σε μαρασμό και συρρίκνωση και μέρος του πληθυσμού σε εξαθλίωση, η «Τρόϊκα» αποτελεί κόκκινο πανί για αρκετούς Έλληνες, όπως και για την κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ. Πόσο ρεαλιστική είναι, όμως, η επιθυμία να απαλλαγεί αμέσως η χώρα από την εποπτεία της; 

 Έχει εκφρασθεί η άποψη ότι κάτι τέτοιο ίσως είναι δυνατό σε νομικό επίπεδο, μέσω της αμφισβήτησης της νομιμότητάς της έναντι του πρωτογενούς και παράγωγου ενωσιακού δικαίου. Η άποψη αυτή, ωστόσο, είναι αμφιλεγόμενη τόσο σε νομικό όσο και σε πρακτικό επίπεδο. Το ουσιώδες ζήτημα, όσον αφορά την τρόικα δεν είναι η νομιμότητά της, η οποία δεν μπορεί να αμφισβητηθεί με ιδιαιτέρως βάσιμες πιθανότητες επιτυχίας: η σύσταση του εν λόγω μηχανισμού προβλέφθηκε από συγκεκριμένες πράξεις και νομοθετικά κείμενα της Ένωσης (σημειωτέον ότι το άρθρο 13, παράγραφος 7, της Συνθήκης για τη θέσπιση του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας που υπογράφηκε στις Βρυξέλλες στις 2 Φεβρουαρίου 2012 διατήρησε την τρόικα ως εποπτική λύση και για τις μεταγενέστερες περιπτώσεις βοήθειας προς κράτη-μέλη, κάτι που διαπιστώθηκε και στην περίπτωση της Κύπρου). Επιπροσθέτως, τυχόν αποκλίσεις από το ενωσιακό δίκαιο θα μπορούσαν ενδεχομένως να δικαιολογηθούν με την επίκληση των έκτακτων συνθηκών στις οποίες η τρόικα οφείλει την ύπαρξή της: επρόκειτο για θεσμό που έπρεπε να στηθεί βιαστικά στην προσπάθεια άμεσης αντιμετώπισης μιας σοβαρής διατάραξης της οικονομίας κράτους μέλους. Συνέχεια ανάγνωσης

Ένας βερολινέζικος τοίχος

Standard

του Νίκου Χατζηνικολάου

Ήταν το βράδυ της 19ης Δεκεμβρίου.   Στο σπίτι που μέναμε γιόρταζαν και προβλεπόταν άγριο ξενύχτι και χορός μέχρι το πρωί. Για να μην ταλαιπωρηθούμε, μια νέα κοπέλα, μεταπτυχιακή φοιτήτρια της ιστορίας της τέχνης, μας πρότεινε να μας παραχωρήσει το διαμέρισμά της για τη νύχτα. Έτσι θα μπορούσαμε να φύγουμε όποια ώρα θέλαμε. Γύρω στις 1.30 ξεκινήσαμε. Έπρεπε να πάρουμε το τραίνο. Έβρεχε δυνατά. Φτάσαμε μουσκίδι στο άγνωστο σπίτι. Δεύτερη εσωτερική αυλή και μετά οι σκάλες. Βρήκαμε τα φώτα στην είσοδο και μετά στο υπνοδωμάτιο. Ήμασταν τόσο κουρασμένοι που κοιμηθήκαμε αμέσως.

Όταν ξυπνήσαμε ήταν σχεδόν μεσημέρι. Ένα ψηλοτάβανο κατάλευκο δωμάτιο με μεγάλα πράσινα φυτά. Δίπλα μας δυο παράθυρα με λευκές κουρτίνες από κάμποτο. Τις είχα τραβήξει τη νύχτα για να μην μας ξυπνήσει το φως το πρωί. Βέβαια, το φως του Βορρά το ξέρουμε. Αλλά παρόλα αυτά. Θα μπορούσε να μας ξυπνήσει.

Φωτ.: Ν. Χ.

Φωτ.: Ν. Χ.

Έτσι, σηκώθηκα για ν’ ανοίξω τις κουρτίνες. Τις τράβηξα με δύναμη και ξαφνικά οι τελευταίες μέρες του πολέμου μπήκαν ορμητικά στο δωμάτιο. Ο απέναντι τοίχος, λίγα μόνο μέτρα μακριά, έφερε πάνω του σημάδια των μαχών των τελευταίων ημερών. Τον είχαν χτυπήσει βλήματα από βαριά και ελαφρά όπλα που ένας κισσός δεν κατάφερνε να σκεπάσει. Το οικονομικό θαύμα της Γερμανίας δεν είχε προλάβει να τα εξαφανίσει. Στεκόμουνα εκεί, Δεκέμβρης του 2014, κι άκουγα τον κρότο των όπλων.

Στις 30 Απριλίου του 1945, γράφει κάπου ο Γιόαχιμ Φεστ, οι οβίδες του σοβιετικού πυροβολικού έφταναν μέχρι τον Τίεργκαρτεν ή και πιο κοντά κι έκαναν το τσιμεντένιο καταφύγιο της Ράιχσκαντσλάι να τρέμει. Εκείνο το μεσημέρι, γύρω στις 14.00, ο Χίτλερ γευμάτισε για τελευταία φορά με τις δύο γραμματείς και τη μαγείρισσά του πριν επιστρέψει στα προσωπικά του δωμάτια και αυτοκτονήσει. Λίγο αργότερα, την ίδια μέρα, ρώσοι στρατιώτες ανέβασαν την κόκκινη σημαία στο Ράιχσταγκ.

Πόσος πόνος, πόσο αίμα, τόσο κοντά και τόσο μακριά μας. Πώς μπορεί κανείς να βλέπει αυτό το θέαμα κάθε μέρα; Η νεαρή Γερμανίδα φοιτήτρια των αρχών του 21ου αιώνα το βλέπει; Μήπως δεν κοιτάζει καθόλου προς τα εκεί για να προστατεύσει τον εαυτό της; Σήμερα, που Γερμανοί στρατιώτες βρίσκονται στο Αφγανιστάν, ποιές να είναι άραγε οι σκέψεις της; Ακούει τα όπλα; Το ξέρει ότι στις οδομαχίες στο Βερολίνο συμμετείχαν νέοι της χιτλερικής νεολαίας, αμούστακα παιδιά που τάβαλαν εκεί, κυρίως στην αντιαεροπορική άμυνα, για να υπερασπιστούν την πόλη από τα βομβαρδιστικά των Συμμάχων, πράγμα που έκαναν με παιδική προσήλωση και γενναιότητα; Και οι εθελοντές; Μια κορυφαία μορφή των γερμανικών γραμμάτων αργότερα, ο Χανς Ρόμπερτ Γιάους, τότε 17 ετών, αλλά και τόσοι άλλοι, κατατάχθηκε από την πρώτη στιγμή του πολέμου εθελοντικά στα οπλισμένα τάγματα των SS. Συνέχεια ανάγνωσης

Ο βασιλιάς είναι γυμνός

Standard

«Εγώ κι εσύ
και τα εκατομμύρια τιποτένιοι
σαν και σένα και σαν εμένα.
Υποκριτές, φιλόδοξοι, μικρόψυχοι, εγωιστές, δειλοί
εμείς κρατάμε μες στα ένοχα παράφορα τούτα χέρια
τις τύχες του κόσμου.

Να το θυμάσαι αυτό».

Τάσος Λειβαδίτης, «Συμφωνία αριθ. 1», 1957

 

της Ντίνας Τζουβάλα

Nτάραμ, 3.2.2015. Καθώς η πρώτη κυβέρνηση της Αριστεράς στην Ευρώπη συμπληρώνει τη δεύτερη εβδομάδα της και παραμένει στα πρωτοσέλιδα όλου του κόσμου, έχει έρθει η στιγμή να αναρωτηθούμε: Προς τι όλος αυτός ο θόρυβος; Η ερώτηση ακούγεται προκλητική, ειδικά μετά την ανακούφιση, τη χαρά και την ελπίδα που έφερε η εκλογή του ΣΥΡΙΖΑ. Παρ’ όλα αυτά, το ερώτημα παραμένει: δοθέντος του ότι είναι δύσκολο να υποστηρίξει κανείς πως ο ΣΥΡΙΖΑ είναι ένα επαναστατικό κόμμα (τουλάχιστον με την έννοια που είχε ο όρος τον 20ό αιώνα), προς τι ο ενθουσιασμός ή ο πανικός για την εκλογική του επιτυχία;

Ρόι Λιχτενστάιν, «Κόκκινος καβαλάρης», 1974

Ρόι Λιχτενστάιν, «Κόκκινος καβαλάρης», 1974

Η σκέψη ξεκίνησε το βράδυ της εμφάνισης του υπουργού Οικονομικών μας στο BBC. Ζώντας στην Αγγλία, βρέθηκα αντιμέτωπη με ένα πρωτόγνωρο κύμα ενθουσιασμού (κυρίως) ή αποτροπιασμού (δευτερευόντως), το οποίο παραμένει ανεξήγητο αν δούμε την συνέντευξη εν κενώ. Με άλλα λόγια, αν δεν πάρουμε στα σοβαρά τα τριάντα χρόνια κυριαρχίας της ΤΙΝΑ (There Ιs Νo Alternative) σε παγκόσμιο σχεδόν επίπεδο, είναι ακατανόητο πώς η εκφορά ενός σε μεγάλο βαθμό κεϋνσιανού προγράμματος μπορεί να προκαλεί τόσο έντονες αντιδράσεις. Μέσα σε αυτό το κλίμα ο ΣΥΡΙΖΑ θα έρθει αντιμέτωπος τουλάχιστον με τρία βασικά μέτωπα, τα οποία όμως είναι και τα πεδία στα οποία η παρουσία του αποσταθεροποιεί και μπορεί να κλονίσει προς μια ριζοσπαστική κατεύθυνση: τα κόμματα της Ευρωπαϊκής σοσιαλδημοκρατίας/ κεντροαριστεράς, η αντιδημοκρατική δομή της Ε.Ε. και, τέλος, οι άρρητες αποδοχές του –εν πολλοίς τεθνεώτος– σοσιαλδημοκρατικού μοντέλου. Συνέχεια ανάγνωσης

Ο Έλληνας ακροβάτης

Standard

Ελλάδα – Γερμανία: θεωρία των παιγνίων και διαπραγμάτευση-2

του Ζακ Σαπίρ

μετάφραση: Δημήτρης Ιωάννου 

Ερνστ Λούντβιχ Κίρχνερ, «Δύο λουόμενες», 1912

Ερνστ Λούντβιχ Κίρχνερ, «Δύο λουόμενες», 1912

Παρακολουθούμε, προς το παρόν, ένα παιχνίδι μπλόφας και αντι-μπλόφας. Το δίδυμο Τσίπρα-Βαρουφάκη παίζει τους ρόλους του «καλού και του κακού μπάτσου» σε βαθμό τελειότητας. Με τον ίδιο τρόπο, η Άνγκελα Μέρκελ παίζει με μαεστρία το χαρτί της βλοσυρής ακαμψίας. Και με μπόλικη επιδεικτικότητα, βέβαια. Δεν πρέπει να ξεχνά κανείς πως η θεωρία των παιγνίων είναι ένα από τα δυνατότερα σημεία του Έλληνα υπουργού Οικονομικών. Ο Γιάνης Βαρουφάκης θεωρεί πως η τρέχουσα διαπραγμάτευση μπορεί να καταλήξει σε μια εκδοχή του «διλήμματος του φυλακισμένου». Αλλά κι αυτό με τη σειρά του μπορεί εύκολα να εκφυλιστεί σε μια μορφή που είναι πολύ γνωστή στη θεωρία των παιγνίων ως «game of chicken», τη θεωρητική έκφραση μιας σεκάνς πολύ δημοφιλούς στους σινεφίλ (από τον Επαναστάτη χωρίς αιτία): δυο οδηγοί κάνουν κόντρα κατευθυνόμενοι προς τον γκρεμό. Ο πρώτος που θα δειλιάσει πριν φτάσει στην άκρη και αλλάξει κατεύθυνση, χάνει: γίνεται «η κότα». Εάν κανένας δεν υποχωρήσει, τα δυο αυτοκίνητα θα βουτήξουν στο κενό και οι οδηγοί θα σκοτωθούν… Αυτό το παιχνίδι, αν δεν κανονιστεί εκ των προτέρων ή/και αν δε συμβεί κάποιο απρόβλεπτο συμβάν στο ενδιάμεσο, επιτρέπει μόνο την ολοκληρωτική επικράτηση του ενός έναντι του άλλου. Έτσι, είναι πολύ διαφορετικό από το «δίλημμα του φυλακισμένου», το οποίο αποδεικνύει ότι η αυθόρμητη συνεργασία μεταξύ δύο μερών είναι αμοιβαία συμφέρουσα.

Μπορεί κανείς να δει πλέον καθαρά, δεδομένων των συνεπειών που θα είχε η επίδειξη «αδυναμίας» σε μια τέτοια αναμέτρηση, πώς τόσο ο Τσίπρας όσο και η Μέρκελ θα μπορούσαν να αυτοεγκλωβιστούν σε πορεία σύγκρουσης μέχρι το τέλος. Υπάρχει μεγάλος κίνδυνος οι διαπραγματεύσεις να μην οδηγηθούν στον συμβιβασμό αλλά, αντίθετα, να ενισχύσουν την επιθυμία του κάθε μέρους να μην υποχωρήσει. Συνέχεια ανάγνωσης